Shubhasamya.com

विश्वमा चार दिनमा एक जना पत्रकार समाचार लेखेको आधारमा नै मारिने तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ।

युनेस्कोले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार विगत दुई वर्षको तुलनामा २०२२–२३ मा पत्रकार हत्याका घटनामा ३८ प्रतिशतले वृद्धि भएको र धेरैजसो घटनामा अपराधीलाई सजायसमेत नपाएको उल्लेख गरेको छ।

प्रतिवेदनअनुसार १६२ पत्रकारले काम गर्दागर्दै ज्यान गुमाएका छन्। युनेस्कोका महानिर्देशक अड्री अजौले भन्छन्, ‘सन् २०२२ र २०२३ मा हरेक चार दिनमा एकजना पत्रकारलाई आफ्नो काम गरेको कारण मारिनेछ।’

सबैभन्दा बढी हत्या कहाँ भएको छ?

पत्रकार हत्याको मामिलामा मेक्सिको शीर्ष स्थानमा छ। जहाँ २०२२ मा १९ पत्रकारको हत्या भएको थियो भने २०२३ मा प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा २४ पत्रकार मारिएका थिए।

सबैभन्दा धेरै हत्या ल्याटिन अमेरिका र क्यारेबियनमा भएको थियो। जहाँ दुई वर्षमा ६१ पत्रकार मारिएका थिए। जबकि उत्तर अमेरिका र पश्चिमी युरोप सबैभन्दा कम खतरनाक क्षेत्र थिए, जहाँ छ जना पत्रकारको हत्या भएको थियो।

२०२२-२३ मा मारिएका पत्रकारमध्ये १४ जना महिला र कम्तीमा ५ जना १५ देखि २४ वर्षका उमेरका थिए। मारिएका अधिकांश पत्रकार द्वन्द्व चलिरहेको क्षेत्रका थिए। त्यस्ता क्षेत्रमा ४४ हत्या भएका थिए जुन त्यो वर्ष कुल संख्याको ५९ प्रतिशत थियो।

के कारणले हत्या भयो?

धेरैजसो पत्रकार संगठित अपराध वा भ्रष्टाचारमा काम गरेको वा विरोध प्रदर्शनको रिपोर्टिङमा संलग्न भएका कारण मारिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ। ल्याटिन अमेरिका र क्यारेबियन देशबाहेक अरब राष्ट्रलाई पनि पत्रकारका लागि सबैभन्दा खतरनाक क्षेत्रको श्रेणीमा राखिएको छ।

कुनै सुनुवाइ हुँदैन!

प्रतिवेदनले हत्याका अधिकांश घटनामा सजाय नपाएको खुलासा गरेको छ। युनेस्कोलाई धेरै देशहरूले दिएका प्रतिक्रियाहरू अनुसार, २००६ यता ८५ प्रतिशत मुद्दाहरू या त समाधान नभएका वा परित्याग गरिएका छन्।

अजौले भन्छन्, ‘यस्ता अपराधका लागि पक्कै पनि सजाय हुनुपर्छ, तर पनि ८५ प्रतिशत केसमा यही अवस्था छ। युनेस्कोको द्विवार्षिक प्रतिवेदनले विश्वभरका पत्रकारहरूको सुरक्षाको अवस्थाको विश्लेषण गरेको छ। संस्थाले पत्रकार हत्याका घटनामा सजाय नहुने विरुद्ध वार्षिक अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ।